Actueel

Blijf op de hoogte van de Geërfden van Velp
* vereist



De pinken zijn weer uit de Geërfdenwei vertrokken

Wie regelmatig langs de wei aan de Waterstraat loopt, zal het al wel opgemerkt hebben: de pinken zijn vertrokken. Maandenlang graasden de dieren samen met een aantal paarden in het grasland aan de zuidrand van ons dorp Velp. Na enige jaren is de aanwezigheid van runderen in de wei een gewaardeerd en vertrouwd beeld geworden. Maar nu zijn de er niet meer. Wat is er aan de hand?

Pinken in de wei

De pinken zijn weer uit de Geërfdenwei vertrokken

De drie jongedames werden aan het begin van het weideseizoen al drachtig ingeschaard in de Geërfdenwei. Dat zij nu al (het seizoen is immers nog niet afgelopen) de weide hebben verlaten heeft een reden: in de laatste weken van de zwangerschap is het belangrijk extra zorg en aandacht aan de aanstaande moeders te geven.

Dat kan het beste thuis op de zuivelboerderij van familie Lubbers. Daar kunnen de zwangere dieren goed in de gaten gehouden worden tot het zover is dat de kalfjes geboren zijn. Vanaf dat moment zijn de pinken  geen pink meer, maar worden de dames vaars genoemd. Zij gaan dan deelnemen aan de melkproductie en wordt er van de melk van alles gemaakt: karnemelk, hangop, yoghurt, verschillende soorten vruchtenyoghurt, diverse soorten vla en echte ambachtelijke roomboter.

In Landwinkel IJsseloord aan de Schaapdijk in Arnhem kun je deze heerlijke zuivelproducten allemaal kopen. Maar je kunt er ook terecht voor o.a. boeren (speciaal)kazen, vruchtensappen, vruchtensauzen en vruchtenconserven, maar ook groenten, fruit, brood, vlees, worsten, eieren, bakspullen en honing.

Volgend jaar hopen wij allemaal dat er weer een stel pinken in de wei worden ingeschaard: het is en blijft toch een prachtig gezicht.

Voor info: http://landwinkelijsseloord.nl/

Trouwens: heb je al een keer de Facebookpagina van de Geërfden van Velp bezocht? Volg ons daar voor nieuws en leuke feiten!

Heideschouw, 26 augustus 2017

Traditiegetrouw vond op de laatste zaterdag van augustus de Heideschouw plaats. Tot het illustere gezelschap op de platte kar behoorden dit jaar Burgemeester Jan Hendrik Klein Molekamp van Rozendaal en wethouder Nicole Olland van Rheden, leden van de Commissie van Beheer van de Geërfden met hun partners, beheerder van het Rozendaalse Veld Nienke Moll en faunabeheerder Simon de Man met zijn echtgenote.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Altijd staat op de heideschouw een thema centraal en dit jaar was dat het beheer van de fauna op het Rozendaalse Veld. Simon de Man toonde de geïnteresseerden hoe de herten, reeën en zwijnen een natuurlijke waterplas (een zoel) gebruiken om er zich in de modder te rollen: als de modder in de haren is opgedroogd schuren ze zich tegen een boom weer schoon. Hierdoor komen ze ook van lastige insecten als teken af. Ook liet Simon aan de hand van geweien zien wat het verschil tussen een damhert, ree en edelhert is. En hoe scherp de hoektanden van wilde zwijnen wel zijn.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

In een korte toespraak stonden de bestuurders van beide gemeenten stil bij het grote belang van het Rozendaalse Veld voor hun inwoners. De contacten met de Geërfden verlopen soepel. Nicole Olland ging in op het succes van de samenwerking tussen de Hondenuitlaatservice-bedrijven. Die leidt ertoe dat de druk op het natuurgebied met honden door de bedrijven zelf gereguleerd wordt. Een mooi voorbeeld van betrokken burgerparticipatie.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nadat Teun Lubbers en zijn echtgenote Jenny in het zonnetje waren gezet door de Heidecommissaris vanwege hun jarenlange verdiensten rond het organiseren van de catering van de heideschouw ging het gezelschap tegen schemering weer op de platte kar en liet zich voldaan naar de parkeerplaats brengen. De tocht over de heide was prachtig op deze zwoele zomeravond. De Commissie van Beheer – en in het bijzonder heidecommissaris Bert Kiljan – kon met tevredenheid constateren dat het beheer in goede handen is bij de gemeente Rheden.

Gezocht: Poelen in de Gemeente Rheden

Op verzoek van adviesbureau Loo Plan plaatsen we hier het volgende persbericht:

Poelen zijn een bron van leven. In een mooie poel groeien waterplanten, vinden waterkevers en libellenlarven een plek en zwemmen kikkers en salamanders. Op de oever staan planten met fraaie bloemen zoals kattenstaart en wederik. Poelen zorgen voor een hoge biodiversiteit en een mooie natuurbeleving bij bewoners.

De Gemeente Rheden vindt natuur dichtbij huis belangrijk. Hierom voeren wij (adviesbureau Loo Plan) een inventarisatie uit van poelen in de gemeente. Doel is om een goed beeld van het netwerk aan wateren in de gemeente te krijgen.

Naast grote poelen in natuurgebieden zijn tal van andere grotere en kleinere poelen en vijvers in de gemeente aanwezig. Onder andere in achtertuinen kunnen vijvers liggen die niet bekend zijn, maar die wel een belangrijke taak vervullen in het netwerk van wateren binnen de gemeente. Kikkers en salamanders kunnen via kleinere vijvers de grote poelen in het buitengebied bereiken.

Heeft u of weet u een grote tuinvijver of poel? Dan vragen wij u om dit aan ons door te geven via www.poelenwerkgroeprheden.nl. Mogelijk komen wij langs om een kijkje bij de poel te nemen!

Volgend op de inventarisatie wordt in 2018 een cursus voor het beheer van poelen gegeven en wordt een poelenwerkgroep in de gemeente Rheden opgericht om het behoud van mooie poelen ook in de toekomst te verzekeren.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Kim Lotterman, per telefoon: 026-351 41 74 of per e-mail: kim.lotterman@looplan.nl

Broedplaats Beekhuizen

Bij het ingaan van het zomerreces brachten de leden van de Commissie van Beheer met hun partners op 15 juli 2017 een bezoek aan Broedplaats Beekhuizen. Koffie, thee, frisdrank en heerlijke chocoladecake stonden klaar op een tafel in het nostalgische ‘pierenbadje’ van het voormalige zwembad Beekhuizen, dat in 1988 de deuren sloot.

     

De bezoekers kregen een korte, maar interessante uitleg over de geschiedenis van het zwembad in het algemeen en over de periode na de sluiting in het bijzonder. Daarna volgde een rondleiding over het prachtige terrein vol wilde bloemen en kruiden, langs broedhopen voor de ringslangen, zandbadjes voor de hagedissen en de bijenstal. En onderweg bewonderden we de informatiepanelen, die met een bijdrage van de Stichting Geërfdenfonds konden worden aangebracht.

Op Broedplaats Beekhuizen zijn zes woningen gerealiseerd en een educatief centrum. Een groot deel van het terrein is vrij toegankelijk voor publiek. Met inachtneming van de cultuurhistorische waarde is het gehele complex ecologisch verbouwd, wat onder meer inhoudt dat panden energieneutraal zijn opgeleverd; er werdt zoveel mogelijk aanwezig materiaal hergebruikt en er is gewerkt met hernieuwbaar natuurlijk materiaal zoals stro en leem.

Broedplaats Beekhuizen wordt bewoond door een aantal leden van de bewonersvereniging Beekhuizen. Bewoners en overige groepsleden zorgen voor beheer en onderhoud van de woningen en het terrein, waarbij in de loop der jaren een beschermd ringslangenbroedgebied is ontstaan. Op deze unieke biotoop worden groepen schoolkinderen en volwassenen rondgeleid en worden diverse activiteiten georganiseerd.

Meer informatie? Klik hier voor de website van Broedplaats Beekhuizen.

 

Geen Geërfdenconcerten in 2017

Tot onze spijt is het dit jaar niet gelukt om de jaarlijkse Geërfden concerten doorgang te laten vinden. En dat terwijl er altijd veel belangstelling voor was. Indertijd zijn er afspraken met RIQQ (c.q. de Alliantie) gemaakt over de organisatie en financiering van deze concerten. RIQQ kan of wil daar niet aan voldoen. Dat betekent dat er in ieder geval dit jaar geen gratis concerten zijn in het Villapark. Uiteraard kunt u, tegen betaling, de concerten van RIQQ bezoeken die elders worden georganiseerd.

In december vindt het project ‘Muziek bij de Buren’ plaats. Dat is reeds succesvol gebleken in andere plaatsen en komt nu voor het eerst naar Velp. Deze gratis toegankelijke muzikale optredens vinden bij mensen thuis plaats en worden mede gefinancierd door de Geërfden van Velp. Wij menen iedereen hiermee een passend alternatief te kunnen bieden.

Beesten in de wei

Zaterdag 29 april j.l. om werden 7 paarden in 3 pinken in de Geërfdenwei losgelaten. De paarden verdwenen meteen naar de verste uithoek van de wei, maar de pinken bleven in de buurt van de belangstellenden die waren komen kijken.

Het groot onderhoud aan de twee percelen weidegrond is vroeg in het voorjaar afgerond. De drainage is klaar en op de delen waar gegraven is werd nieuw gras gezaaid. Ook is het geplande schaatsbaantje aangelegd: als het vriest kan er water uit de sloot op een deel van de wei worden gepompt zodat er geschaatst kan worden!

   

Impressie van de schaatsbaan in de Geërfdenwei, ingang Weteringstraat

Het heideveld van het volk bloeit weer

ROZENDAAL – QUIRIJN VISSCHER

De heideschouw van de Geërfden van Velp op het Rozendaalse Veld is meer dan een jaarlijks ritueel. “Het moet een vrije plek blijven.”

Een nieuw bloeiseizoen, een nieuwe heidecommissaris. Bert Kiljan kijkt zaterdag- avond vanonder zijn strohoed goedkeurend over de zonovergoten paarse velden van het Rozendaalse Veld. De heide staat er fraai bij dit jaar.

In 1921 droegen inwoners van Velp het veld over aan de gemeente Rheden. Onder voorwaarden. Nog elk jaar bekijken dorpelingen bij de heideschouw of er volgens afspraak wordt beheerd. Een antiek ritueel?

Veel houdt de schouw op het oog niet in. Er worden geen lijsten afgevinkt. Op een boerenkar rijden een aantal Geërfden van Velp en wethouders van Rheden en Rozendaal over de hei naar de brandtoren. Een ecoloog vertelt over vernatting van de hooggelegen hei door een grondlaagje dat spontaan ontstaat. ‘Net schoensmeer’.

Rhedens wethouder Nicole Olland vertelt over een nieuw beheerplan. Gek eigenlijk. Dit is Rozendaal. Dan wordt er geborreld in de avondzon.

De jaarlijkse bijeenkomst van de Geërfden is meer dan een gezellig ritueel rond een middeleeuwse geschiedenis met hei, zand en een jeneverbesbos. “Het Rozendaalse Veld is een zeldzame vrije plek op de Veluwe”, zegt Kiljan uit Velp. “Hier mogen honden nog loslopen op een deel van de heide. Mensen met modelzweefvliegtuigjes mogen er vliegen. Imkers hebben een eigen plek.”

Het gezamenlijke gebruik van de hei vloeit voort uit de geschiedenis. Niet alleen kasteelheren in Velp (Biljoen) en Rozendaal hadden voor het zeggen op de Veluwe. Kleinere grondbezitters ‘met een erf’ beheerden samen met hen sommige woeste gronden. Samen vormden ze de Geërfden. Om dreigende versnippering van het Rozendaaldse Veld te voorkomen, droegen de Geërfden het in 1921 over aan hun gemeente: Rheden. Ook al ligt het in Rozendaal.

Anno 2016 plukken vele hondenliefhebbers en hondenuitlaatbedrijven rondom Arnhem hiervan nog de vruchten. Op een drol meer of minder wordt hier niet gekeken. Kraaien en zwijnen ruimen ze wel op. Een zeldzaamheid op de Veluwe, zegt Kiljan.

Als kersverse heidecommissaris maakt hij plannen om de dorpsgemeenschap van Velp tot in de verre toekomst te blijven betrekken bij ‘haar heide’. En Rozendaal dan? Die gemeente gaat hoogstens over de kapvergunningen, indien nodig, zoals bij de aanleg van de zandverstuiving. “Ook Rozendalers zijn hier welkom”, zegt Kiljan. “Iedereen is welkom op het Rozendaalse Veld.”

Rheden heeft hier contractueel voor te zorgen. En Kiljan ziet dat het anno 2016 nog altijd goed gaat. “Mooi, hè?”

 

Uitnodiging tot het bijwonen van de algemene vergadering Geërfden v/h dorp Velp*

Donderdag 30 maart 2017, 20.00 uur zalencentrum Parkstaete, Parkstraat 3 te Velp

AGENDA

1. Opening
2. Ingekomen stukken en mededelingen
3. Vaststelling Notulen AV 16-03-2016**
4. Jaarverslag 2016
5. Nieuwe website en aankondiging boek
6. Financiële verslagen 2016
7. Heidecommissie
8. Weidecommissie
9. Begrotingen 2017
10. Rondvraag en sluiting

* Geërfden zijn zij die krachtens burgerlijk recht enig onroerend goed bezitten in de kadastrale gemeente Velp
** De conceptnotulen zijn te vinden op onze website

Graag ook uw aandacht voor activiteiten betreffende de Paardenwei aan de Waterstraat.

 Vrijdag 21 april om 19.00 uur bij Cáfe ’t Pintje: inschrijving voor inscharing van vee (paarden en pinken).
 Zaterdag 22 april van 9.00 uur tot 12.00 uur Weidewerkdag, alwaar we de weide gereed maken door het verwijderen van zwerfafval en onkruid onder de afrastering. Voor koffie/thee wordt gezorgd. Graag aanmelden bij het secretariaat.
 Zaterdag 29 april inscharing van paarden en pinken.

25 Februari 2017: Heidewerkdag Rozendaalse Veld

De Geërfden van het dorp Velp en de gemeente Rheden organiseren jaarlijks de Heidewerkdag op het Rozendaalse Veld. Dit jaar vindt de heidewerkdag plaats op zaterdagochtend 25 februari van 9.00 tot 12.30 uur. Er wordt verzameld op de parkeerplaats van het hondenlosloopgebied ten zuiden van het Rozendaalse Veld (Kluizenaarsweg). Wethouder Pos zal deze ochtend meehelpen.

Kent u het Rozendaalse Veld? Loopt u er hard, wandelt u er, met of zonder hond, plaatst u bijenkasten, of geniet u er op een andere manier? En houdt u ook van werken in de natuur? Kom deze ochtend dan helpen. Trek stevige schoenen en eventueel regenkleding aan. Neem werkhandschoenen mee en als het kan ook een scherpe snoeitang of takkenschaar. Er wordt geëindigd met heerlijke erwtensoep!

Bij gladheid wordt de kluizenaarsweg afgesloten en gaat de werkdag niet door. Updates vind je op Facebook en Twitter (@gemeenteRheden.nl). Heeft u nog vragen over bovenstaand bericht, neem dan contact op met de gemeente Rheden via Rozendaalseveld@rheden.nl of met het telefoonteam van de gemeente Rheden via (026) 49 76 911 (tijdens kantooruren).

.http://rheden.nieuws.nl/fotos/94574/jaarlijkse-heidewerkdag-op-rozendaalse-veld/

Nieuw beheerplan Rozendaalse veld en Beekhuizense bossen in de maak!

De gemeente Rheden is volop bezig met het opstellen van een nieuw beheerplan voor het Rozendaalse Veld en de Beekhuizense bossen. In één samenhangend plan legt de gemeente de beheermaatregelen voor de komende 10 jaar vast voor het ruim 600 hectare grote bos- heide en stuifzand gebied vanaf de Pinkenbergseweg tot aan de Beerenberg, de brandtoren en Beekhuizen.

De gemeente werkt bij het samenstellen van het plan nauw samen met de Klankbordgroep Beheerplan Rozendaalseveld waarin de Geërfden vertegenwoordigd zijn.

Vanuit de Geërfden kijken wij mee naar de beheer voorstellen en geven wij adviezen over de optimale toegankelijkheid en gebruiksmogelijkheden voor alle gebruikers van het gebied. Daarbij is meer dan ooit duidelijk dat de unieke recreatieve en natuurkwaliteiten van dit gebied van grote waarde zijn voor onze bevolking. Tevens is duidelijk dat het afstemmen van de gebruiksmogelijkheden met de kwetsbaarheden van het terrein om keuzes vraagt. Zo is bijvoorbeeld de brandveiligheid en belangrijk thema wat om speciale inrichtingsmaatregelen vraagt. En dat geldt ook voor het heidebeheer, gaan we door met plaggen en maaien? Of zijn er alternatieven. En welk recreatief gebruik kan het gebied aan? Het unieke hondenuitlaatgebied en de mogelijkheden voor de Hondenuitlaatservice bedrijven, de imkers, wandelaars en fietsers, wild kijken, modelvliegen vragen al meer om overleg tussen de gebruikers.

In het nieuwe beheerplan komen een aantal dilemma’s naar voren die besproken worden in jaarvergadering van de Geërfden van Velp op donderdag 30 maart aanstaande.

9 April 2016: Weidewerkdag Geërfdenweide Waterstraat

De geschiedenis van de Geërfden van Velp is al eeuwen oud. De Geërfden bezaten woeste gronden in en rondom Velp. Afgeplagde heide werd gebruikt in de stal en later met mest vermengd op de akkers uitgespreid. Vee kon grazen in gemeenschappelijke weiden in en rondom het dorp, maar door de voortschrijdende groei werd steeds meer weiland verkocht of geruild om woningbouw mogelijk te maken. Zo hebben de Geërfden de weide in de Havikerwaard door ruiling verkregen en is de wei in Brummen gekocht. De weide aan de Waterstraat in Velp heeft nog zijn oorspronkelijk doel. Hier kan vee van de Geërfden tegen een geringe vergoeding ingeschaard worden. Sinds enige jaren is deze mogelijkheid ook open gesteld voor niet Geërfden.

Het in de wei laten grazen van paarden en runderen betekent dat er regelmatig werkzaamheden moeten plaatsvinden. Vooral in het voorjaar is er een explosie van onkruiden die niet door het vee gegeten worden. Zonder ingrijpen zal de wei voor een groot deel overwoekerd worden door zuring en distel: het gras wordt verstikt door de snelgroeiend onkruidplanten en waar het gras verdwijnt, komen steeds meer onkruiden aan het oppervlak. Het zaad van zuring bijvoorbeeld kan jaren in de grond wachten tot het moment dat het gras op een bepaalde plek slecht wordt door verstikking of beschadiging en zal dan razendsnel kiemen en uitgroeien tot een woekerend onkruid. Het is dus zaak om tijdig en rigoureus de ongewenste begroeting uit de weide weg te halen.

En daar wil de Weidecommissie van de Commissie van Beheer (CvB) van de Geërfden uw hulp bij vragen. Net zoals er al jaren een Heidewerkdag is op het Rozendaalseveld om opgeschoten groen uit de heide te verwijderen, is er een jaarlijkse Weidewerkdag in de Geërfdenweide aan de Waterstraat. Op die dag wordt met een groep vrijwilligers de weide systematisch ontdaan van al het onkruid, zodat het gras goed kan groeien. De Weidewerkdag zal dit jaar plaatsvinden op zaterdag 9 april en duurt van 09:00 tot 12:30 uur. We verzamelen op het pad tussen de Straatweiden en de fiets-voettunnel onder de A12.

We vragen van de vrijwilligers zoveel mogelijk zelf het nodige gereedschap (spade, handschoenen) mee te brengen; de Commissie van Beheer zorgt voor de innerlijke mens met eten en drinken. Bent u geïnteresseerd en bereid om een dagje te helpen, meld u zich dan per e-mail aan bij de Weidecommissie via de Commissie van Beheer op cvb@geerfdenvanvelp.nl zodat wij u volledig op de hoogte kunnen houden. En natuurlijk willen we ook graag weten op hoeveel deelnemers we kunnen rekenen i.v.m. de catering.

16 maart 2016: Algemene Vergadering

Bij deze bent u uitgenodigd voor het bijwonen van onze algemene vergadering.

Niet Geërfden zijn ook welkom, met dien verstande dat zij geen stemrecht hebben in kwesties waar de inbreng van Geërfden verlangd wordt. – klik hier voor meer informatie – 

12 Maart 2016: NL-Doet inzaai actie Geërfdenpark

Zaterdagmorgen 12 maart gaan imkers met de wijkbewoners en de gemeente Rheden weer een flink stuk grond in het Geërfdenpark langs de A12 in Velp zuid inzaaien met een meerjarig bloemrijk zaadmengsel. Mede mogelijk gemaakt door een subsidie van het landelijke NL Doetfonds. AH Velp schenkt ons de koffie, thee, limonade en koekjes! Waar: ergens in het Geërfdenpark waar de gemeente een mooi stuk heeft uitgekozen. Wanneer: zaterdagmorgen 12 maart Hoe laat: vanaf 9.30 uur staan de koffie en thee, limonade en iets lekkers klaar. Waarmee: met de eigen spieren en de goede zin en geholpen door de mensen van de afdeling groen met hun advies en gereedschap en vooral het goede zaadmengsel. Hopelijk gaat het park bloeien als nooit te voren! En dat is geweldig goed voor onze honingbijen en alle andere nuttige insecten. Het zal zoemen en geuren! Oproep: Komt allen en neem vrienden en kennisen mee! Aanmelden per e-mail: secretaris@debijenstal.nl Deze gezamenlijke activiteit is voorbereid door: Imkersvereniging Arnhem-Velp e.o., het Wijkplatform Velp-Zuid en de afdeling Groen van de gemeente Rheden.

Wij rekenen op een grote opkomst en een mooie zonnige dag!

Lotty van den Bosch,  Guus Dicker,  Jan van den Brink,  Arthur Ohm,  Wiljan Vriezen

Voor meer informatie:

www.debijenstal.nl

secretaris@debijenstal.nl

info@wijkplatformvelpzuid.nl

27 februari 2016: Succesvolle Heidewerkdag

Onder een strak blauwe lucht en met een heerlijk zonnetje werd er weer hard gewerkt in de heide op het Rozendaalseveld. Jonge groen werd weggeknipt of uitgetrokken en flinke berken en vliegdennen werden omgelegd en door paard Per afgevoerd. Dit werk, dat jaarlijks op de laatste zaterdag in februari plaatsvindt, werd uitgevoerd door ruim 80 vrijwilligers, jong en oud. Na afloop genoten de harde werkers van de erwtensoep en brood. – klik voor meer foto’s op de titel van het bericht – 

27 Februari 2016: Heidewerkdag Rozendaalse Veld

De heide op het Rozendaalseveld is een prachtig voorbeeld van cultuurlandschap. Door eeuwenlang gebruik door de (boeren)gemeenschap bleef het heideveld jaar na jaar een open gebied. De heide werd geplagd en gemaaid om het te gebruiken in de potstal, zodat het na de winter en gemengd met de mest van het vee op de akkers kon worden gebruikt als bemesting. Ook werden er schapen naar het heideveld gebracht om er te grazen, werd er zand en grind gehaald en werd in goed overleg waar nodig gekapt en gesnoeid. Zonder dit menselijk ingrijpen zou de heide niet kunnen bestaan. Het gebied zou langzaam maar zeker vol groeien met bomen en struiken, een bos worden en de heide zou verdwijnen.

Het Rozendaalseveld is tot 1920 in bezit geweest van de Geërfden van Velp. In dat jaar werd de grond geschonken aan de gemeente Rheden, waarbij werd afgesproken dat Geërfden de heide mochten blijven gebruiken zoals ze altijd gedaan hadden. Vele jaren later heeft het gebruik van de heide een geheel ander karakter gekregen, wordt er geen zand en grind meer gewonnen en lopen er geen schaapskuddes meer rond. Maar de heide moet wel jaar na jaar goed onderhouden worden om te voorkomen dat het alsnog dicht groeit.

De Gemeente Rheden en de Geërfden hebben tot op de dag van vandaag regelmatig overleg over het beheer, het onderhoud en de nodige werkzaamheden. Op de laatste zaterdag van februari vindt ook dit jaar weer de Heidewerkdag plaats, georganiseerd en uitgevoerd door de Gemeente Rheden en geholpen door de Geërfden. Elk jaar doen er vele tientallen mensen aan mee en wordt een groot deel van het heidegebied ontdaan van jonge boompjes en ongewenste struiken. Een leuke en gezonde activiteit voor jong en oud!

Dit jaar wordt de Heidewerkdag gehouden op zaterdag 27 februari, van 09:00 tot 12:30 uur.

Wil je ook meehelpen, dan kun je je aanmelden (handig en noodzakelijk ivm de catering) op rozendaalseveld@rheden.nl en wordt je ook op de hoogte gehouden van wijzigingen, bijvoorbeeld als door sneeuw en gladheid het Rozendaalseveld niet bereikbaar is.

Trek stevige schoenen aan en neem gereedschap (bijvoorbeeld een spanzaag, snoeitang, spade) en werkhandschoenen mee. Voor eten en drinken wordt gezorgd. We verzamelen om 09:00 uur op de grote parkeerplaats van het hondenlosloopgebied ten zuiden van het Rozendaalseveld.

13 september 2015: Geërfdenconcert The Feliciano’s

Zondag 13 september a.s. The Feliciano’s in muziektent Villapark Velp.
Vijf nog net geen ouderen jongeren ontdekten in 2007 bluegrass, akoestiek, elkaar en vonden een repetitiehok. Het reslutaat? Vijf nog net geen oudere jongeren die in 2008 met elkaar akoestisch bluegrass spelen met hier en daar scheuten rock & roll, country en zelfs punk.
‘Feelgood met The Feliciano’s’. Dat is ‘t. Zo zijn we. Dat willen we. Muziek maken is voor ons houden van, delen, geven aan. In een café of een club, op een festival of in een theater. Swingende folk die vol soul, energie en optimisme zit. Dansen, lachten, lol, lef en liefde. We komen d’r aan, feelin’good. 

Dit concert wordt aangeboden door de geërfden van Velp en is gratis toegankelijk.
Aanvang 16.00 bij de muziektent Villapark Velp.

22 augustus 2015: Heideschouw

Zaterdag 22 augustus vond op het Rozendaalseveld de jaarlijkse Heideschouw plaats. Dit keer werd met de platte kar een grote omweg gemaakt langs de bijenkasten en vertelde imker Leendert van ’t Leven over de nijvere volkjes die de kasten bewonen en er hun heidehoning maken. Bij de Brandtoren werd traditioneel halt gehouden voor een hapje en een drankje en was er gelegenheid om de definitieve plaats van de toekomstige schuilhut te bepalen en de maquette ervan te bewonderen. Toen de zon al laag boven de bosrand stond, vertrok de kar vol leden van de Commissie van Beheer met hun partners en genodigden weer naar de bewoonde wereld. Het was een geslaagde namiddag op de zonovergoten heide.  – Het verslag van Rhedens Nieuws vindt u hier – 

28 juni 2015: Geërfdenconcert Dr.Brass

Op zondag 28 juni vindt in het Villapark in Velp het eerste gratis Geërfdenconcert van deze zomer plaats. Dr.Brass, een groep van acht getalenteerde jonge (jazz)musici, brengt spetterende en swingende funk, jazz en popsongs met een flinke dosis entertainment!

Muziektent Villapark, Overbeeklaan, 16.00uur, entree gratis.

2 mei 2015: Inscharing

Op zaterdag 2 mei om 09:00 uur werden 4 paarden en 3 pinken ingeschaard in de weide van de Geërfden in Velp-Zuid. Het inscharen van vee in Velp is al een eeuwenoud gebruik dat jaarlijks plaatsvindt. En het is altijd weer prachtig om te zien hoe fijn de dieren het vinden als ze weer lekker buiten in het groene gras mogen lopen.

25 april 2015: Verslag Weidewerkdag

Voor het eerst was er een Weidewerkdag in de Geërfdenweide aan het Hazepad, langs de A12 in Velp. In navolging van de succesvolle Heidewerkdag, was er nu een Weidewerkdag georganiseerd door de Geërfden van Velp. De vrijwilligers die zich hadden aangemeld werden om 09.00 uur ontvangen met koffie of thee. Hierna werd er door vrijwilligers  de Geërfdenweide onkruidvrij gemaakt van ongewenste kruiden zoals zuring, distel, kruiskruid en brandnetel. Deze planten tasten de groei van het gras aan. Ook het hoge gras en uitgeschoten groen zorgen voor veel alarmeringen op het beveiligingssysteem van de omheining. Na het harde werk was er een uitgebreide lunch die eveneens door ’t inloophuis het Trefpunt werd verzorgd. Ondanks dat het miezerige weer was het toch een geslaagde ochtend. Dat krijgt volgend jaar zeker zijn vervolg.

25 april 2015: Weidewerkdag Geërfdenweide

Zaterdag 25 April 2015 09:00 uur: Weidewerkdag in de Geërfdenweide in Velp Zuid.
De Weidecommissie van de CvB van de Geërfden van het dorp Velp organiseert dit jaar voor het eerst een Weidewerkdag. In de weide, gelegen langs de A12 aan de zuidkant van het dorp, hebben we veel last van ongewenste kruiden zoals zuring, distel, brandnetel en kruiskruid.
Vooral onder het schrikdraad geeft het onkruid veel overlast: door weglekken van stroom door opgeschoten onkruid krijgen we veel alarmmeldingen op het beveiligingssysteem van de omheining. Maar ook midden in de wei komt op veel plekken ongewenste onkruidgroei voor.

Door in het voorjaar, nog vóórdat het vee in de wei komt, alvast de beginnende groei van onkruid tegen te gaan, hebben we in de rest van het seizoen minder onderhoudswerk.
Op zaterdag 25 april op 09:00 uur willen we graag met een flinke groep actievelingen, gewapend met eigen schop of spade en werkhandschoenen, dit onkruid te lijf gaan. Wij zorgen voor de innerlijke mens met koffie / thee / limonade en soep met lekkere broodjes.
Als u mee wilt helpen, meld u zich dan aan per e-mail bij de cvb@geerfdenvanvelp.nl onder vermelding van ‘Weidewerkdag’. Geef dan ook op met hoeveel personen u komt, zodat wij daar rekening mee kunnen houden bij de catering. Alvast dank.

Dank-/afscheidwoord aan Maarten Schellingerhout uitgesproken tijdens AV 2015

Vrijdag 6 november 2015 namen de leden van de Commissie van Beheer, hun partners en genodigden, afscheid van voorzitter Maarten Schellingerhout in het oude Café Laros, gelegen aan de Jeruzalem in Velp, dat voor deze speciale gelegenheid nog één keer geopend was. Onder het genot van een hapje en een drankje werden herinneringen opgehaald aan een aantal spraakmakende gebeurtenissen tijdens de 8 jaren waarin Maarten leiding gaf aan de CvB. Zijn taak is overgenomen door Jan Schaeffer. – U kunt het dankwoord hier nog eens nalezen. –

19 maart 2015: Algemene Vergadering

Bij deze bent u uitgenodigd voor het bijwonen van onze algemene vergadering.

Niet Geërfden zijn ook welkom, met dien verstande dat zij geen stemrecht hebben in kwesties waar de inbreng van Geërfden verlangd wordt. – klik hier voor meer informatie – 

28 februari 2015: Heidewerkdag was een succes

De CvB bedankt iedereen die heeft meegewerkt op deze Heidewerkdag. We hopen op eenzelfde enthousiasme voor de nieuwe werkzaamheden in de paardenwei. Deze Weidewerkdag staat gepland op 18 april 2015.– klik voor meer foto’s op de titel van het bericht – 

28 Februari 2015: Heidewerkdag Rozendaalse Veld

De Geërfden van het dorp Velp en de gemeente Rheden organiseren de jaarlijks Heidewerkdag, dit jaar op 28 februari. We zagen jonge dennen en slepen ze aan de kant om de heide mooi open te houden.

Geniet u ook van het Rozendaalse Veld? Help ons een handje op zaterdagochtend 28 februari 2015 van 9.00 uur tot 12.30 uur.

We verzamelen op de parkeerplaats van het hondenlosloopgebied ten zuiden van het Rozendaalse Veld. Voor koffie, thee, erwtensoep en broodjes wordt gezorgd. Iedereen is welkom.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met het telefoonteam van de gemeente Rheden, (026) 49 76 911 of via rozendaalseveld@rheden.nl

Januari 2015: Jaarverslag Brandtoren 2014

Geliefde Torenvriendinnen en vrienden, Altijd weer spannend wat de Brandtoren op het Rozendaalse Veld zo aan het eind van het jaar te melden heeft. Al mijn knoppen zet ik dan op ‘ontvangst’. Natuurlijk roept hij in bijgaand Jaarverslag 2014 de grandioze viering van zijn 65-ste Verjaardag in herinnering op 30 augustus jl. Muziek en dans hebben hem niet onberoerd gelaten. Fijntjes wijst hij erop dat hij door onze inspanningen het eeuwige leven verkregen heeft, zodat die 65 jaar meer een menselijk ding is. Daarnaast heeft de verwijdering van de prullenbak aan de voet van de toren hem kennelijk nogal aangegrepen en verbijsterd. Onlangs sloop ik als torenfluisteraar in het duister naderbij en legde mijn oor te luisteren aan de stalen gebinten. Benieuwd als ik was naar zijn zieleroerselen op een onbespied moment. “Dus als mensen bezuinigen op vuilnisbakken, halen ze eerst de meest gebruikte bakken weg”, bereikte mij van gene zijde. Als een soort mantra bleef hij dat maar herhalen. Ik kan niet anders dan constateren dat wij mensen de Brandtoren in deze kennelijk overvragen. De toren zit hier natuurlijk met het probleem dat er daags na de verwijdering van de afvalbak aan zijn voet een chaotische afvalsituatie ontstond. Ik loste dat op met mijn papierprikker en aansluitend ondertekende ik een contract dat mij tot frequente leging van de herplaatste afvalbak verplicht. Merkwaardig in een tijd waarin Overheid en Bedrijfsleven zich verplicht hebben ruim honderdduizend reguliere banen te zoeken in de beschutte sfeer. Al bakken legend krijg ik het gevoel dat ik een dergelijke plaats verdring. Grappig ook dat een geüniformeerd man van Natuur Monumenten met een prachtige vrachtwagen mij tijdens een leging bars vroeg “heeft u hiervoor een vergunning”? En toen ik onthutst “ja” stamelde, repliceerde hij met de hand aan het holster “Mag ik die dan even zien”? Ach, het leven van een 68-jarige afvalbakleger gaat natuurlijk ook niet over rozen……… Maar de vijftien km terugrijdend naar huis vraag je je dan toch wel even af waar de maatschappij momenteel mee bezig is. Ik wens u allen mede namens de Brandtoren een fijn oplossingsgericht jaar. Vol reflectie over hoe de dingen lopen in ons land. Een jaar ook met minder bureaucratie en met oog voor elkaar. Een gelukkig en ontspannen jaar met weinig kopzorg. Ja, dat wenst u Dick Tiemens Torenfluisteraar en verwoed afvalinzamelaar………….. – bekijk hier het jaarverslag – 

6 December 2014: Verkoop Brandhout

Op zaterdag 6 december a.s. 09.00-13.000 uur 

Parkeerplaats hondenlosloopgebied Kluizenaarsweg te Rozendaal.

De komende weken werkt  Ron Le Poole Werkpaarden in het hondenlosloopgebied van het Rozendaalse Veld. Het gezaagde hout wordt door onze trekpaarden op uiterst duurzame wijze uit het bos  gesleept.

In  overleg met de gemeente Rheden bied Ron Le Poole Werkpaarden een deel van het vrijkomende hout als brandhout  ter verkoop aan. – klik hier voor meer informatie –

14 September 2014: Geërfdenconcert De FANFARE VAN DE EERSTE LIEFDESNACHT.

De Fanfare van de Eerste Liefdesnacht: een kleurrijk Amsterdams straatorkest.

Specialisatie: wereldmuziek. Vol vuur zet de Liefdesnacht al meer dan 25 jaar overal waar ze komt de boel op stelten. Een graag geziene gast op theaterdagen, feesten en partijen. Subtiel maar intensief aanwezig op festivals en manifestaties: van Bretagne tot Roemenië, van Groot-Brittannië tot Cuba.

Muziektent Villapark, Overbeeklaan, 16.00uur, entree gratis.

29 juni 2014: Geërfdenconcert JORIS LINSSEN & CARAMBA.

Joris Linssen & Caramba brengt Mexicaanse muziek in het Nederlands. Drie maanden per jaar toeren ze met een theaterconcert langs de schouwburgen. In het voor- en najaar spelen ze op festivals. Caramba staat bekend om hun puurheid, aanstekelijke enthousiasme en de persoonlijke verhalen van Joris. De band werd opgericht in 1999 en bracht in 2000 de eerste cd uit. Vervolgens leidde de groep een slapend bestaan, terwijl Joris’ tv-carrière bloeide met programma’s als Taxi en HELLO GOODBYE. Vanaf 2007 begon de echte opmars van Caramba.
Bezetting: Joris Linssen – zang en teksten, Kees van den Hoogen – Spaanse gitaar en zang, Marcel van der Schot – Accordeon en zang, Erik van Loo – Contrabas en zang.
Muziektent Villapark, Overbeeklaan, 16.00uur, entree gratis.

4 April 2014: Geërfdenwei een succes!

Afgelopen jaar is hard gewerkt aan de afrastering van de nieuwe paardenwei van de Geërfden van het dorp Velp. De nieuwe paardenwei is gelegen aan de Weteringstraat. De oude afrastering gaf vorig seizoen problemen waardoor meermaals paarden zijn uitgebroken. – Meer informatie leest u hier –

22 Februari 2014: Heidewerkdag

De jaarlijkse heidewerkdag (ochtend) van de gemeente Rheden en de Geërfden van Velp vindt dit jaar plaats op zaterdag 22 februari van 9.00 – 12.30 uur. Het verzamelpunt is op de laatste parkeerplaats aan de zuidkant van het Rozendaalse Veld.

Naast het feit dat er veel nuttig werk verricht wordt, is de ochtend bedoeld om de betrokkenheid bij de bezoekers van het Rozendaalse Veld te vergroten. Het verzamelpunt is op de laatste parkeerplaats aan de zuidkant van het Rozendaalse Veld (hondenlosloopplaats aan de Kluizenaarsweg). Dit wordt in het veld duidelijk aangegeven. Er is koffie en thee, wel wordt geadviseerd stevige schoenen aan te trekken. Neem als het kan een snoeitang mee (en eventuele regenkleding en werkhandschoenen). Alle handen zijn welkom!
Bij gladheid zijn de toegangswegen afgesloten en gaat de werkdag niet door. Alleen de aangemelde personen kunnen daarover bericht worden.

Aanmelden kan via: Rozendaalseveld@rheden.nl
Ook op Twitter  (@gemeenteRheden) wordt melding gemaakt als de werkdag niet doorgaat.

Februari 2014: Dankwoord

Lieve Torenvriendinnen & beste Torenvrienden, Jullie mensen doen mij als Toren steeds weer versteld staan. Nauwelijks bereikt jullie een bericht over een negatief torensaldo (over 2013) of de giften stromen binnen van heinde en verre. Van Dick vernam ik dat er sedert het begin van dit jaar maar liefst 532,21 euro op mijn banksaldo is bijgeschreven. Hij stond er trouwens zelf ook van te kijken. Hier is duidelijk sprake van solidariteit en genegenheid van mens ten opzichte van ding. De bekende nihilistische filosoof Friedrich Nietzsche is eigenlijk de laatste die over dit onderwerp publiceerde. In zijn ‘Umwertung Aller Werte’ verklaarde hij God dood en daarmee dus tevens – bij wijze van herwaardering van alle waarden – voor dood gehouden dingen, levend. En terecht natuurlijk! Die solidariteit van jullie met mij treft mij temeer, omdat wij die als Brandtorens onderling nooit hebben gevoeld. Al mijn collega’s zijn zonder enig protest verdwenen en zo ben ik nog de enige toegankelijke Brandtoren in Nederland. En door jullie giften zal ik dat tot in lengte van jaren blijven, mede door de verflagen waarmede Alliander mij regelmatig verblijdt. Zie mij daar staan stralen in het – door de Heidewerkgroep van de Geërfden van Velp regelmatig van opslag ontdane – weidse heidelandschap van het Rozendaalse Veld. Dank, dank, dank!

Hartelijk gegroet door

De Brandtoren

en diens fluisteraar

Dick Tiemens

die voor mij alle centjes nauwkeurig bijhoudt…..en meer……

14 september 2013: Excursie Rozendaalse Zand

Wethouder Tiemens is aanwezig bij de excursie op het Rozendaalse Zand op zaterdag 14 september om 15.00 uur. De gemeente organiseert dit om het herstel van dit natuurgebied te laten zien na de ingreep van enkele jaren terug. In 2008 en 2009 greep de gemeente Rheden in om het Rozendaalse Zand te herstellen. Hiervoor zijn bomen gekapt, zodat wind grip kreeg op het onderliggende zand. De beweging van het zand en de extreme omstandigheden zorgen voor bijzondere natuurwaarden. Alleen planten en dieren die aan deze extreme droogte en voedselschaarste zijn aangepast kunnen hier overleven. Veel wandelaars genieten dagelijks van dit enige zandlandschap op de zuidoost Veluwe. Graag laat de gemeente de ontwikkelingen zien van de afgelopen 5 jaar op het Rozendaalse Zand. De excursie start op zaterdag 14 september om 15:00 uur op de grote parkeerplaats aan de Kluizenaarsweg (bij het hondenlosloopgebied) van waar we te voet het Rozendaalse zand op gaan. Aanmelden is niet nodig en toegang is gratis.

24 augustus 2013: Heideschouw

Zaterdag 24 augustus 2013  heeft weer de jaarlijkse heideschouw plaatsgevonden door de Commissie van Beheer, enkele wethouders van zowel de gemeente Rheden als Rozendaal en overige genodigden. Een bijzondere editie, niet in de laatste plaats omdat we afscheid hebben genomen van Pieter Hoefsloot als secretaris en lid van de Commissie van Beheer. Pieter is thuis opgehaald vanwaar hij en zijn echtgenote met paard en wagen naar de parkeerplaats bij het Rozendaalse Veld zijn gereden. Ter plekke van de brandtoren is hij toegesproken en bedankt door de voorzitter en hebben we een toost op Pieter uitgebracht.

4 mei 2013: Inscharing.

Op vrijdag 26 april zijn er, in café ’t Pintje te Velp, 6 paarden/pony’s ingeschreven voor de inscharing aan de vernieuwde paardenweide Waterstraat. Er is nog ruimte voor 1 of 2 paarden. Gegadigden kunnen uiterlijk vrijdag 3 mei daarvoor aanmelden bij de weidecommissaris.

Er is de laatste weken veel werk verzet om de afrastering te vernieuwen. Deze voldeed in de praktijk niet aan de eisen die wij daaraan stellen. In goed overleg met de gemeente Rheden is gekozen voor een Gallangher raster. Dit raster is speciaal ontwikkeld voor paarden. Deze is opgebouwd uit permanentkabel en is buitengewoon duurzaam want hij verbruikt weinig stroom. Bovendien wordt 10 jaar garantie gegeven. Er komt een vaste stroomaansluiting welke zorgt voor een continue spanning van meer dan 5000 volt. De toegangshekken zijn ook verbreed en verstevigd. Naast de vrijwillige inzet van de weidecommissie heeft de firma van Wijncoop & Mulder de nieuwe afrastering opgeleverd.

De Geërfden van Velp bieden al eeuwen lang de mogelijkheid om vee, tegen geringe vergoeding, in te scharen in hun weide. De oorspronkelijke uitschaarders waren kleine boeren die zelf geen of weinig land hadden om hun vee in de zomermaanden te beweiden. Tegenwoordig zijn het particulieren die hun paarden hier onderbrengen. Voor de prijs hoeven ze het niet te laten namelijk 140 euro per seizoen. Voor dit luttele bedrag kan het vee dan van mei tot 31 oktober in de weide.

De inscharing vindt plaats op zaterdag 4 mei, 9.00 uur aan de Weteringstraat in Velp. Het is altijd weer een leuk gezicht om de paarden en pony’s te zien genieten van hun vrijheid. Ze hebben ten slotte 6 maanden op stal gestaan.

2 juni 2012: Opening Geërfdenpark

2 juni,14.00u as is het zover en wordt de herinrichting van de Geërfdenweide aan de Waterstraat afgesloten met de feestelijke opening van het nieuwe park. De bij het afscheid, als ondervoorzitter van de Commissie van Beheer in 2010, uitgesproken wens Hans Driessen blijvend te waarderen voor zijn inzet voor Velp wordt gerealiseerd. Het nieuwe pad door het park gaat Hans Driessenpad heten.

Facelift voor Rozendaalse Zand

Vrijdag, 31 augustus 2007 – VELP/ROZENDAAL – Mooier kan niet, zou je zeggen als je het Rozendaalse Zand zo beziet. Desondanks heeft de gemeente Rheden het plan opgevat de zandverstuiving een flinke facelift te geven.

Die bestaat uit het fors vergroten van de oppervlakte stuifzand. Daarmee krijgt het Rozendaalse Zand, dat zowel op Rhedens als op Rozendaals grondgebied ligt, zijn oorspronkelijke grootte terug. De natuur heeft de zandvlakte voor een groot deel overwoekerd.
Gebeurt er niets, dan zou ook het laatste stuk stuifzand op den duur verdwijnen, want de wind heeft er steeds minder vat op. En zonder wind geen stuifzand. Om de wind vrij spel te geven, wordt er 17 hectare bos aan de zuidoostzijde van het gebied gekapt. In een deel van dat gebied wordt ook de begroeide bovenlaag verwijderd, zodat weer zand tevoorschijn komt.
“Als we niks doen groeit het dicht.” Wethouder Harriët Tiemens van de gemeente Rheden laat er geen misverstand over bestaan: wanneer er niets wordt ondernomen, is het op den duur gedaan met het Rozendaalse Zand. En er is haar juist veel aan gelegen de zandverstuiving te behouden. “Ik vind niet dat je elk stuk natuur per se weer in de oude glorie moet herstellen. Maar in dit geval vind ik het de moeite waard.”
En dus wordt, om de wind vrij spel te geven, maar liefst 17 hectare bos aan de zuidoostzijde van het gebied gekapt. In een deel van dat gebied wordt ook de begroeide bovenlaag verwijderd, zodat weer zand tevoorschijn komt.

Tiemens noemt drie redenen waarom. In de eerste plaats biedt stuifzand de mens volgens haar een unieke beleving, niet vergelijkbaar met die in een bos. “Bovendien geeft zo’n zandverstuiving variatie aan het landschap. Alleen maar bos is erg homogeen.”

Ten derde wijst de wethouder op de toename van de diversiteit aan dieren en planten die het gevolg is van het eersherstel van de zandverstuiving; op stuifzand komen zeldzame planten en dieren voor.

Het huidige areaal aan stuifzand in Nederland is slechts 2 procent van de oorspronkelijke hoeveelheid. Op een aantal andere plaatsen zijn al soortgelijke hersteloperaties uitgevoerd, onder meer op de Hoge Veluwe en in de gemeenten Soest en Harderwijk.

Onderzoek heeft inmiddels uitgewezen dat herstel van het Rozendaalse Zand kansrijk is. De ambitie is om met de kap van 17 hectare bos bij het Rozendaalse Zand al in januari volgend jaar te beginnen, zodat die klus voor aanvang van het broedseizoen is geklaard. Opmerkelijk is dat het voor een deel gaat om bomen die aan het einde van de negentiende eeuw zijn aangeplant om het stuifzand een halt toe te roepen.

In de zomer van 2009 moeten alle werkzaamheden zijn afgerond. Bij het werk wordt rekening gehouden met kwetsbare plant- en diersoorten. Uiteindelijk gaat de zandverstuiving dertig hectare beslaan.

Tiemens hoopt op een groot draagvlak onder de bevolking. Maar ze is zich ervan bewust dat er vragen zullen komen. “Zeker als we gaan kappen. Want dat levert in het begin geen mooi plaatje op.”

Eeuwenoude hei staat er mooi bij

Maandag, 27 augustus 2007 – VELP/ROZENDAAL – Hobbelend en klotsend wordt het gezelschap over het historische Kerkepad op het Rozendaalse Veld gevoerd. Verstoken van enig comfort zitten de vijfentwintig mannen en vrouwen op strobalen die zijn vastgemaakt op een platte boerenwagen.

De jaarlijkse heideschouw door vertegenwoordigers van de Geërfden van Velp en de gemeenten Rheden en Rozendaal vond zaterdag weer plaats. “Schouw”, zegt de Rhedense wethouder Jan Jansen proevend. “Alleen het woord al. Geen controle of inspectie, maar een schouw. De ‘Geërfden van Velp’ is een cultuurhistorisch relict uit vroeger tijden, waar dit woord helemaal bij past. Cultuurhistorie moet je koesteren.”

De heideschouw kan gemakkelijk op louter nostalgische folklore lijken. Maar de schouw is wel degelijk functioneel. Heide wordt door mensen in stand gehouden en is als zodanig meer cultuur dan natuur. En moet dus intensief beheerd worden. Daartoe is het nodig dat alle betrokken partijen het eens zijn over de wijze waarop.

Juridisch zit het verhaal best wonderlijk in elkaar. De gemeente Rheden is eigenaar van de grond en moet het terrein onderhouden. De grond ligt binnen de gemeentegrenzen van Rozendaal, dus daar wordt het officiële bestemmingsplan bepaald. De Geërfden hebben op grond van de schenkingsakte uit 1921 zeggenschap behouden over beheer en toegankelijkheid van het Rozendaalse Veld. Verder is er nog de wildbeheerder en zijn er mensen van de vogelwerkgroep Arnhem en omgeving aanwezig. De schouw is natuurlijk een prachtige gelegenheid voor partijen om elkaar informeel te ontmoeten.

Men kijkt kritisch rond. Bloeiende heide zover het oog reikt, niet te veel gras, niet teveel ander groen spul. Dankzij de heidewerkdag in het voorjaar en de wekelijkse werkgroep van vijftien vrijwilligers worden opschietende den en berk redelijk onder de duim gehouden. En dankzij het verdwijnen van de laatste afrasteringen is het terrein één geheel. “De hei staat er goed bij”, stelt iedereen tevreden vast.

Gelukkig wordt de schouw ook omgeven door aardige rituelen. Zo wordt er halverwege gestopt voor ‘verversingen’ bij de brandtoren en aan het einde trakteert de wildbeheerder op een toepasselijk borreltje: sleedoornjenever.

 

Flink stuk heide is weer ‘als nieuw’

Maandag, 26 februari 2007 – ROZENDAAL/VELP – Juist als de pakweg zeventig vrijwilligers de hei op willen, begint het te miezeren. Zo’n vieze, koude regen die doet verlangen naar de kachel en warme chocolademelk.

Zo niet de mensen die zich welgemoed deze zaterdagochtend vrij hebben gemaakt om het Rozendaalse Veld te ontdoen van jonge vogelkers en dennen. Het is de vijfde keer dat de Heidewerkdag wordt gehouden. Om te zorgen dat de heide de heide blijft en niet dichtgroeit met bos.

Harald van den Akker uit Rheden heeft zijn kinderen Jelle (13) en Eva (11) meegenomen. “Dat is beter dan dat ze achter de computer zitten”, vindt hij. “Maar ik heb hen zelf de keuze gelaten. Ze hoefden niet, maar waren erg enthousiast.” Eva trekt driftig kleine dennenboompjes uit de grond. Jelle verzamelt ze en brengt ze naar de bosrand. ‘t Is wel nat, erkent Eva, maar dat vindt ze niet erg.

Van den Akker loopt geregeld met zijn hond over het Rozendaalse Veld. “Dan vind ik het min of meer mijn plicht iets terug te doen”, zegt hij. “Het is tamelijk uniek in Nederland, zo’n groot losloopgebied voor honden. Ik ken dat eigenlijk nergens anders.” En Van den Akker kan het weten, want hij werkt voor Natuurmonumenten.

Het Rozendaalse Veld werd in 1917 en 1921 geschonken aan de gemeente Rheden door de Geërfden van Velp. Dat zijn alle inwoners van Velp en Rozendaal die onroerend goed bezitten. Sinds 2002 houdt deze club, samen met de gemeente Rheden, de Heidewerkdag.

“Toen we begonnen, waren we met een man of twintig”, vertelt voorzitter Pieter Hoefsloot. “Maar de animo wordt steeds groter. Vorig jaar hadden we zo’n honderd vrijwilligers. Maar toen was het heel helder, zonnig weer.”

Dat is vandaag wel anders, al blijven de echte plensbuien gelukkig uit. De groep van zeventig vrijwilligers gaat om negen uur enthousiast aan de slag en in korte tijd zijn ze uitgewaaierd over de heide. Met zoveel mensen gaat het hard. “Het gaat veel te snel”, zegt Frits Slijkoord, voorman van de Heidewerkgroep, die eens in de veertien dagen de hei opgaat om die te onderhouden. “Over een half uur zijn we klaar. Dan zitten we met al die mensen.”

Rond twaalf uur worden het werk afgeblazen. Er is warme soep en er zijn broodjes. En een flink stuk hei ziet er weer ‘als nieuw’ uit.

Elk jaar is er een Heidewerkdag op het Rozendaalse Veld ten noorden van Arnhem. Zo blijft de heide de heide en wordt verbossing voorkomen.

Gezellig gekrioel bij de Geërfden Hut

gepubliceerd in: De Gelderlander, 9 augustus 2006

Het pad naar de tribunes van het openluchttheater op de grens van Velp en Rozendaal is verhard, de paden op de tribunes zijn geëgaliseerd. De laatste aanwinsten, parasols en de Geërfden Hut, vormen de slagroom op de taart.

Enorme parasols moeten de bezoekers tegen de regen beschermen. “Daarom hebben wij ze aangeschaft. Maar we hebben de parasols in juli uitsluitend gebruikt om onze bezoekers, die ondanks de zeer hoge temperaturen toch kwamen, tegen de felle zon te beschermen”, zegt directeur Stef de Wit van de Alliantie, de Rhedense stichting voor kunst en cultuur.
De parasols staan kriskras tussen de tribunes van het openluchttheater op de grens van Velp en Rozendaal. De Wit is er blij mee. Net als met fonkelnieuwe Geërfden Hut. De Velpse Geërfden (iedereen die in Velp onroerend goed bezit is een geërfde) hebben volgens De Wit een ‘substantieel deel’ betaald van de kiosk. “Ik vind het fantastisch dat deze club dat doet”. De leden zoeken doelen uit waarvan de hele Velpse bevolking kan meeprofiteren en die een blijvend karakter hebben”, zegt De Wit.  Jarenlang hebben de vrijwilligers van het openluchttheater voor en na voorstellingen moeten sjouwen met kratten en proviand.

“Van het toiletgebouw dat als berging diende naar de provisorisch door ons zelf getimmerde bar en terug”, zegt De Wit.
Over de bar was een grote partytent geplaatst. “Dat puntdak zie je terug in onze nieuwe kiosk. Dat hoort ook een beetje bij de stijl van de gebouwen op dit terrein”, legt De Wit uit. Bovendien is de houten hut zo ontworpen dat er ook tientallen onder het afdak kunnen schuilen. “Tegelijkertijd geeft dit het gebouw ook een intieme sfeer. In pauzes zoeken bezoekers elkaar hier op of ze nemen plaats op de banken die we rondom de hut hebben neergezet. Dat leidt tot een gezellig gekrioel.”
De ijsverkoop gebeurt nu ook vanuit de Geërfden Hut, die tevens is voorzien van stromend water en elektriciteit. “We hoeven niet meer te slepen met verlengkabels. Dit werkt prettiger voor onze vrijwilligers”, zegt De Wit.
Met het plaatsen van de parasols en de Geërfden Hut is de grondige opknapbeurt van het openluchttheater achter de rug. “We kunnen er weer enkele decennia tegen”, concludeert De Wit.

Geërfdenhut voor De Pinkenberg

gepubliceerd in: De Regiobode 27-06-2006

VELP – Met de opening van de Velpsche Geërfdenhut is de renovatie van Openluchttheater De Pinkenberg in Velp geheel afgerond. Door een gift van de Geërfden van Velp is dit onderkomen voor De Alliantie, de Rhedense Stichting voor Kunst en Cultuur, mogelijk gemaakt.

De hut wordt gebruikt als consumptiekiosk tijdens de voorstellingen die De Alliantie in het openluchttheater aan de Kluizenaarsweg op de grens van Velp en Rozendaal met regelmaat in de zomerperiode verzorgt. De Alliantie heeft al een tijd een goede relatie met de Geërfden van Velp. Zij sponsoren ook diverse optredens in de muziektent in het Villapark te Velp.

Het openluchttheater ziet er nu helemaal picco bello uit. De Alliantie is blij met deze extra voorziening voor haar gasten. De komende zomerperiode biedt de stichting elke woensdagmiddag een kindervoorstelling: Woensdag 5 juli komt Hakim de kleintjes vermaken, de week erop op 12 juli staat Dirk Scheele en de Liedjesband bij goed weer in het theater, op 19 juli brengt theatergroep Hilaria vermaak, op 26 juli Juliette de Wit en Ann Stolting met Door dik & dun, op 2 augustus staat het jeugdcircus in de openluchtpiste en op 9 augustus sluit het figuurtheater van De Trekwagen de voorstellingreeks. Begin september gaat het hek opnieuw open voor een evenement rond Mozart, gevolgd door het inmiddels welbekende Kleinetententheaterfestival

 

“Ik zit voor altijd vastgenageld aan Velp”

gepubliceerd in:De Gelderlander, 4 maart 2006 DoorBERRIE VAN HELDEN

De naam Driessen is onlosmakelijk verbonden met Velp. „Ze trekken mij overal bij“, zegt Hans Driessen (76). Hij is onvermoeibaar als het om Velp gaat. Deze week was hij veertig jaar bestuurslid van de Geërfden. Zeg hem niet dat iets onmogelijk is. Dat haalt onherroepelijk de strijder in Hans Driessen boven. „Wie zegt: ‘Dat red jij nooit’, kent Hans Driessen niet. Dan ga ik er helemaal tegenaan“, zegt de Velpenaar, die deze week door de Geërfden van Velp in het zonnetje is gezet. Iedereen die in Velp onroerend goed bezit, is geërfde.

Daarnaast is Driessen onlosmakelijk verbonden met Oranjevereniging Velp voor Oranje en het Comité 1940-1945. Als het maar met Velp te maken heeft. Aan dit dorp heeft hij zijn hart verpand. „Ik zit vastgenageld aan Velp. Overal is het mooi, maar als ik de toren van de Oude Jan (het Velpse kerkje, BvH) weer zie, ben ik thuis. Voel ik me gelukkig. Dat zei mijn vader en dat zeg ik. Velp trekt. De natuur is prachtig. Net als de omgeving, de Posbank, het Rozendaalse Veld, Beekhuizen. Dat zijn toch de parels van de Veluwe.“

Via de Geërfden zet Driessen zich met hart en ziel in voor zijn dorp. Daaraan heeft hij de bijnaam ‘de burgemeester van Velp’ te danken. „Ties Koek zei altijd: ‘Ik ben de burgemeester van Rheden, jij van Velp’. Dat klonk mooi, maar als ik wat voor elkaar wilde krijgen, had ik zijn medewerking wel nodig. Dat was echter geen probleem. Zijn deur stond altijd open voor mij.“

Voor de Geërfden, die onder meer via pachtopbrengsten aan hun inkomsten komen, is Driessen altijd druk in de weer. Zij steunen goede Velpse doelen: een sierlijke bank in het centrum en een horecahut in het openluchttheater. En als er iets geregeld, of beter gezegd geritseld moet worden, komt Hans Driessen om de hoek kijken. „Het schooien zit mij in het bloed. Heeft iemand iets nodig, dan komt hij bij mij. Ze denken: ‘Driessen krijgt het wel voor elkaar’. Daar kan ik ook niets aan doen“, zegt hij lachend. „Als we voor de draaimolen op Koninginnedag stroom nodig hebben, bel ik bij omwonenden aan. Na afloop krijgt iedereen een doos toetjes. Als dank. Dat stellen ze op prijs“, zegt de importeur van Duitse yoghurtsoorten. Hij kent persoonlijk iedereen van het gemeentebestuur, kan lezen en schrijven met ambtenaren en beschikt over ontelbaar veel zakenrelaties. Die vinden het allemaal moeilijk Driessen iets te weigeren. „Hij brengt het altijd zo dat je geen nee kunt zeggen“, beaamt één van hen. „Hij palmt je in zonder dat je het in de gaten hebt“, zegt een ander.

Voor Velp is Driessen niets te dol. En als de oorlogsjaren een rol spelen, dan is hij helemaal niet meer te houden. „Wat toen is gebeurd, mag nooit worden vergeten“, zegt hij. En Driessen heeft ervoor gezorgd dat Velp in lengte van jaren op 4 mei en op 16 april, de dag waarop Velp is bevrijd, de klok hoort luiden. Dat heeft hem bloed, zweet en tranen gekost, maar het is gelukt. „Ik miste het klokgelui op 4 mei. Ik vond dat Velp, als enige dorp in de gemeente, een klokkenstoel moest hebben. En toen mensen in mijn omgeving zeiden dat ik dit nooit voor elkaar zou krijgen, omdat alleen de klok al 20.000 gulden kostte, dacht ik bij mezelf: al moet ik het in de hemel halen, die klokkenstoel komt er.“

 

Zand Rozendaalse Veld verdwijnt

gepubliceerd in: De Gelderlander 10-12-2005 Door SUZANNE HUIBERS

ROZENDAAL – Het stuifzand op het Rozendaalse Veld (vlakbij de parkeerplaats van het hondenlosloopgebied) verdwijnt als er niet snel maatregelen worden genomen. Het verandert in bos.

Van het stuifzand dat er in 1950 was, is nog maar een kwart over, laten luchtfoto’s zien. Als er niets gebeurt, verandert het stuifzand langzaam in bos. “We hebben subsidie aangevraagd om te kunnen onderzoeken of het zinvol en nuttig is om het stuifzandgebied te vergroten”, zegt Nienke Moll. Zij beheert namens de gemeente Rheden het Rozendaalse Veld.

Rheden kocht het eerste deel van het Rozendaalse Veld in 1917 en de rest in 1921 voor één gulden van de Geërfden in Velp. Het Rozendaalse Veld waren de oude markengronden van de Velpenaren. Ze lieten er hun schapen lopen, staken plaggen voor bemesten van landbouwgronden in de omgeving en maaiden jonge heide voor de potstal of bijvoeren van de schapen. Het gebied was vroeger leeg en kaal. “Het gebied was erg arm gemaakt. Als je plagt, haal je het plantje met de wortels eraf. Je houdt dan schrale grond over, omdat de bovenste laag met daarin de wortels veel rijker is”, legt Moll uit. Er ontstonden zandverstuivingen, waarvan nog maar een heel klein deel over is.

De intrede van de kunstmest na de Tweede Wereldoorlog maakte een einde aan het gebruik van heide. Maar als je niet meer plagt, groeit de heide langzaam dicht en ontstaat bos. “Het bos is al opgerukt”, merkt Moll op. Zij wil voorkomen dat het nog verder oprukt. “Er zijn duizenden redenen om heide te behouden. Grootschalige heidevelden zijn van grote waarde en komen alleen in West-Europa voor. Veel planten en dieren zijn erg gehecht aan de heidevelden.”

De instandhouding van het cultuurhistorische landschap brengt veel knelpunten met zich mee, omdat de heide is ontstaan door een intensief gebruik van gronden. Maar de belangstelling voor het maaien van de heide neemt in de agrarische sector af. De studenten van IPC Groene Ruimte hebben het gebied als praktijkruimte gebruikt, maar het aantal cursisten neemt sterk af, waardoor minder heide wordt gemaaid.

“Wij kiezen er niet voor zoals onze buurman Natuurmonumenten doet de heide te laten begrazen door Schotse Hooglanders. De recreatieve functie van het Rozendaalse Veld is erg belangrijk, omdat het gebied van oudsher van iedereen was. Nu is het van fietsers, mountainbikers, wandelaars, ruiters en hondenbezitters”, vertelt Moll. Honden zouden niet los kunnen lopen. “De vraag is of dat in de toekomst nog kan, omdat we te maken hebben met strenge regelgeving.”

Omdat de gemeente Rheden het Rozendaalse Veld niet laat begrazen, moet ze zelf stukje voor stukje plaggen. Daarbij krijgt ze veel hulp van vrijwilligers. “We houden heidewerkdagen. De eerstvolgende is op zaterdag 25 februari. Daarnaast trekken we om de week op dinsdagmorgen met tien vrijwilligers het gebied in om jonge boompjes uit de grond te trekken.” Oude struikheide blijft staan. “Voor de reptielen.”

Jonge dennen bedreigen heide constant

gepubliceerd in:De Gelderlander 29/08/2005 Door BERRIE VAN HELDEN

Het rijtje lage dennen ergens op het Rozendaalse Veld moet het veld ruimen.
„ Doe je niets, dan ontstaat daar over tien tot vijftien jaar een bos en verdwijnt het open karakter van het heideveld”, zegt bestuurslid Jop de Klein van de Geërfden van Velp.
„ Daar kiezen wij niet voor. We willen dat de open heide blijft bestaan en dat betekent dat we bomen moeten omzagen of uit de grond moeten trekken”, vult Nienke Moll aan. Zij is namens de gemeente Rheden belast met het beheer en onderhoud van het Rozendaalse Veld, dat zich bevindt op grondgebied van de gemeente Rozendaal.
De Klein en Moll reden zaterdagmiddag samen met Geërfden van Velp en bestuurders en ambtenaren van de gemeenten Rheden en Rozendaal per trekker over het Rozendaalse Veld om te bekijken hoe de hei er bij staat. De Geërfden hebben het beheer ervan overgedragen aan de gemeente Rheden onder voorwaarde dat het Rozendaalse Veld altijd vrij toegankelijk blijft. „ Dat betekent dat je hier honden mag uitlaten, een tent kunt uitproberen, mag recreëren, bijen mag houden en modelvliegtuigjes de lucht in kunt sturen. Mensen krijgen zoveel mogelijk de ruimte hier te genieten”, zegt voorzitter Maarten Schellingerhout van de Geërfden.
De hei staat op dit moment in volle bloei. En daar genieten de deelnemers aan de heideschouw met volle teugen van. Maar op sommige plekken is de hei compleet verdwenen. „ Hier hebben we geplagd. De oude hei is weggehaald. We wachten nu tot het zaad dat in de bodem is achtergebleven ontkiemt. De eerste struikjes zijn al zichtbaar”, zegt Moll.
Op weg naar een picknickplek vlakbij de Brandtoren zegt ze opeens bezorgd. „ Niet daarheen, daar is alles dood. Vermoedelijk heeft daar de kever het heidehaantje de heide opgevreten.”
Bestrijden wil zij het insect niet.
„ Waarom? Dat moet je niet willen. Dit hoort bij de natuur, bovendien kan de heide elk moment weer opkomen.”
Speciale aandacht is er voor een terrein van tweehonderd hectare waar zich de afgelopen jaren ook achttien edelherten hebben gesetteld. Gedurende tien jaar is dit heideveld begraasd door koeien.
Er staat schrikdraad omheen.
„ Je moet je afvragen of dit nog van deze tijd is. Je kunt denken aan een andere omheining of een andere vorm van begrazing, bijvoorbeeld door schapen. Persoonlijk lijkt mij dat een leuk idee”, aldus Moll.

Deel bergbezinkkelder op Geërfdenwei Velp

gepubliceerd in: De Gelderlander, 5 mei 2006 Door onze verslaggever

VELP: Voor de aanleg van een bergbezinkkelder in Velp-Zuid gaat de gemeente Rheden een deel van de Geërfdenwei langs de Waterstraat verhuren.

Hier komt ondergronds een grote bak die het water opvangt dat riolen bij hevige regenval niet kunnen verwerken.
Door de weigering van de Geërfden van Velp (iedereen die in Velp onroerend goed bezit is een geërfde) om een deel van hun paardenwei aan de gemeente Rheden te verkopen, was er tussen beide partijen een impasse ontstaan. “Toen de gemeente onlangs tijdens onze Algemene Vergadering dit plan bekendmaakte, kwamen wij in opstand. Wij waren niet bereid een deel van ons terrein te verkopen of te ruilen tegen een stuk grond elders in Velp. We voelden niets voor het verkavelen van de gronden”, legt secretaris Piet Hoefsloot uit. Uiteindelijk waren de Geërfden wel bereid de grond aan de gemeente voor een periode van zestig jaar te verhuren. Volgens Hoefsloot komt er op de hoek van de Larensteinselaan en de Waterstraat een bergbezinkkelder met een inhoud van 600 kuub. De kelder is aanmerkelijk kleiner dan de enorme waterbak die naast de President Kennedylaan is aangelegd. Ongeveer de helft van de bak, die ondergronds wordt aangelegd, komt te liggen op het terrein van de Geërfden. De andere helft op de grond van de gemeente. Zij gebruikt het terrein op dit moment voor opslag. De bovenkant van de kelder wordt afgedekt met grond. Hierop kunnen de Geërfden straks weer gewoon paarden laten lopen. Zij krijgen volgens Hoefsloot binnenkort gezelschap van koeien.

Menselijk ingrijpen nodig om heidelandschap te behouden

gepubliceerd in: De Gelderlander 19 november 2004    Door onze verslaggeefster

ROZENDAAL/VELP – Spontane bosontwikkeling neemt steeds meer toe op het Rozendaalse Veld. Menselijk ingrijpen is hard nodig om het oude cultuurlandschap dat bestaat uit heide, te behouden. Dat staat in het jaarverslag over het beheer van het Rozendaalse Veld en de Beekhuizense Bossen. Eigenaar is de Geërfden Velp.

Jonge boompjes vormen een bedreiging voor het heidelandschap. Worden ze niet met wortel en al uit de grond getrokken, dan verandert het Rozendaalse Veld langzaam in bos. Heide is geen blijvend landschap. Het is eigenlijk een zandvlakte die langzaam begroeid raakt en uiteindelijk in een bos verandert.

De Geërfden Velp en de gemeente Rheden hebben ervoor gekozen om het heidelandschap te behouden. Maar dat betekent wel dat er maatregelen moeten worden genomen. De jonge berken, eiken en dennen moeten worden verwijderd. En dat is een intensieve klus.

Daarom schakelt de gemeente Rheden, de beheerder van het Rozendaalse Veld, de hulp in van vrijwilligers, zoals mensen van de scouting, IVN, de modelvliegclub en imkers. Jaarlijks houdt zij heidewerkdagen waarop met de hand of met een zaag en spade de heide wordt geschoond. Met de hand lukt alleen bij hele jonge boompjes, maar vaker moet de spade eraan te pas komen, omdat de bomen al enkele jaren oud zijn en diep geworteld zijn.

Maar niet alleen jonge bomen vormen een bedreiging voor de heide. Doordat de grond steeds rijker is, groeit er meer gras. Ook dat verdringt de heide. Om dat tegen te gaan, heeft het bedrijf Van de Haar uit Wekerom in 2003 een begin gemaakt met plaggen. Dat resulteert in verschillende kale plekken op het Rozendaalse Veld.

Alleen het afvoeren van het plagsel levert een probleem op, omdat dat gebonden is aan nieuwe milieuwetgeving. Het plagsel moet nu naar een erkend composteerbedrijf en mag niet meer uitgereden worden op landbouwgrond in de buurt. Daarom liggen er af en toe hopen, zoals op de parkeerplaats bij het hondenlosloopgebied.

De gemeente Rheden schakelt niet alleen bedrijven in voor het beheer van de heide. De praktijkschool IPC in Schaarsbergen en Helicon uit Velp worden nauw bij het beheer van het natuurterrein betrokken.

Helicon voert voornamelijk het bosbeheer uit. De leerlingen doen het zaagwerk voor het uitdunnen. In 2003 is er te weinig hout geoogst. Daarom komt er een werkplan voor de periode 2005-2008.

Ook moet er een nieuw beheersplan voor het gebied komen, want het huidige is verouderd. Daaraan wordt nu gewerkt. Aandachtspunt is het stuifzand op het Rozendaalse Veld. Is het haalbaar om het zand weer te laten stuiven en welke planten- en diersoorten zijn daarmee gediend?

Ook wordt er nagedacht over runderen op het Rozendaalse Veld. Grazen is een manier om gras terug te dringen. Om het landschap van vroeger terug te krijgen worden al her en der in Nederland runderen, paarden en schapen ingezet voor begrazing. Om de grazers op het Rozendaalse Veld te houden, zou er omheining omheen moeten komen. Dat wil de gemeente Rheden liever niet, omdat dat niet strookt met de wens voor een aaneengesloten leefgebied voor wilde dieren. Elders in park Veluwezoom lopen runderen en paarden.

Prunussen willen nauwelijks de grond uit

gepubliceerd in: De Gelderlander 22 maart 2004 door SUZANNE HUIBERS

ROZENDAAL/VELP – De berken, dennen en prunussen moeten eruit op de heide op het Rozendaalse Veld. Werd er tweehonderd jaar geleden alles aan gedaan om het gebied in bos te veranderen, nu willen we dat juist voorkomen.

Met grote kracht duwt Leen van ’t Leven zijn spade in de grond. “Dit valt niet mee”, zegt hij, “omdat deze prunus te hard is doorgeschoten. Deze had er al veel eerder uitgehaald moeten worden. Maar beter laat dan nooit.”

Van ’t Leven, werkzaam bij de fauna- en wildbeheereenheid Zuid-Oost Veluwezoom, helpt op zaterdagmorgen om negen uur mee met het heide schonen. Jonge berken, dennen en prunussen moeten uit de grond worden getrokken om te voorkomen dat de heide dichtgroeit. Vrijwilligers helpen daarbij.

Tweehonderd jaar geleden werd er van alles aan gedaan om op de schrale zandgrond bos te laten ontstaan. Maar dat wilde maar niet lukken. Alleen heide wilde groeien op de arme grond. Nu willen mensen daarentegen de heide bewaren en het landschap zo houden als het is. “Door de neerslag met veel voedingsstoffen (zure regen, SH) groeit de heide dicht”, vertelt Nienke Moll van de gemeente Rheden. “Vroeger werd de heide door boeren geplagd en door schapen begraasd. Maar dat zijn dure maatregelen.” De heide wordt wel jaarlijks gemaaid, vertelt Moll. “Door studenten van de praktijkschool.”

De gemeente Rheden en de Geërfden Velp hebben gebruikers van het Rozendaalse Veld gevraagd mee te helpen de heide te schonen. “Om de betrokkenheid van ruiters, zweefvliegers en hondenbezitters te vergroten.” De dennen op de heide trekken de vrijwilligers er makkelijk uit. Na een kwartier ligt er al een stapel langs de rand van het voetpad, vlakbij de parkeerplaats. “We zijn nu bezig in het hondenlosloopgebied”, zegt Moll. Maar over hondenpoep hoeven de vrijwilligers zich geen zorgen te maken. Dat wordt ’s nachts opgeruimd. “Door de wilde zwijnen”, vertelt Leen van ’t Leven. “Die eten het op. ’s Nachts komen ze hiernaartoe, omdat ze op zoek zijn naar mineralen. Ze eten alles waar dat in zit. Ook hondenpoep”, lacht Van ’t Leven. Hij pakt een zaag. “In delen krijg ik de prunus er wel uit.” Volgens Moll wordt de prunus ook wel bospest genoemd. De vrijwilligers merken waarom. “Moet je kijken wat een wortels!”

Boompje staat heideplant in de weg

gepubliceerd in: De Gelderlander |maandag 24 maart 2003 Door REINY DE JONG 

ROZENDAAL – Vrijwilligers schonen de heide op. Want die moet mooi tot bloei komen, dit voorjaar. Groen wat er echt niet hoort, moet er dus uit. Gewapend met schop en vol goede moed gaan de tien mannen en twee vrouwen op pad om een van de parels van de Veluwezoom klaar te stomen voor de lente.

Vanaf de eerste parkeerplaats bij het Rozendaalse Veld loopt de opschoongroep in noordelijke richting en dan een eind het fietspad op langs het heideveld. De hei ligt er al zonbeschenen bij op de vroege zaterdagochtend.

Tussen het paarsbruin van de hei en het gelige gras is het groen van jonge coniferen zichtbaar. Voor menig natuurliefhebber een kleurrijk geheel, voor de kenner een doorn in het oog. Het zijn deze boompjes die het doel vormen van de tocht.

“De hei wil bos worden, het blijft hier geen hei vanzelf”, verklaart kenner Bob Tol. “Wij verwijderen de grove den en eventueel ook ontkiemende berkenbomen. Alles wat boom is en geen hei en kleiner dan een meter wordt er uitgetrokken. Grotere bomen laten we staan, dat kost te veel moeite”.

Tol is bestuurslid van de Geërfden van Velp, een club van grondeigenaren. Het is de leden er veel aan gelegen het Rozendaalse heideveld in stand te houden. Oorspronkelijk was het veld in het bezit van de Geërfden van Velp.

Natuurliefhebbers waren bang dat de hei verdeeld zou worden onder deze mensen. “Hoe meer grond je in Velp had, hoe meer hei je kreeg, de grootgrondbezitters dus het meest. Omdat we twee kasteelheren hadden die een groot stuk grond bezaten, zouden die bijna een derde krijgen, de overigen de rest.

Om dat te voorkomen, is de hei in 1917 aan de gemeente Rheden verkocht voor één gulden, met als voorwaarde dat zij de hei moet onderhouden en dat de hei altijd toegankelijk moet blijven voor het publiek”, legt Tol uit.

De vrijwilligers die de gemeente met deze ludieke schoonmaakactie een handje helpen, beginnen bij de bosranden, omdat daar door overwaaien het aantal zaailingen het grootst is.

Maar al gauw zwerven ze uit over het 600 hectare grote veld. Het aantal veldarbeiders is inmiddels aangezwollen tot zestien. De stemming zit er onderling goed in. “Ik zit bij het Geërfdenbestuur. Wij waken natuurlijk ook een beetje over de hei met zijn allen. Vandaar dat ik hier deze zaterdag ben. Er hadden er wel een paar meer bij kunnen zijn. We willen met z’n allen proberen onze natuur op orde te houden. Je ziet het, we zijn nu even bezig, het heeft gelijk resultaat. Het zou natuurlijk mooi zijn, dat het, als het in bloei staat, straks allemaal hei is. Kijk, als je dit niet doet, dan overwoekert het de heide. ’t Is nu allemaal klein, maar straks wordt het heel groot”, aldus Paul Roelofsen.

“Je bent lekker bezig en onderhand laten we de hond uit. Ik heb daarvoor dispensatie gekregen, anders ging ik niet mee”, grapt J.Schaeffer. De werkzaamheden vinden plaats op het gedeelte van het Rozendaalse veld, waar honden aangelijnd moeten zijn. “Hier hebben we dus geen last van hondenpoep”. Een ander: “Ik liep hier pas nog en toen zei ik tegen mijn man: oh wat jammer nou, al die boompjes. Zo meteen hebben we hier geen hei meer. Ik kom hier vaak met de hond. Toen zag ik die affiches op de prullenbakken. En dan kun je wel zeggen, daar moeten ze wat aan doen, maar daar kun je natuurlijk ook zelf aan meehelpen”, vindt Marianne Schoon uit Zevenaar.

De Geërfden hadden bij de gemeente geklaagd over achterstallig onderhoud. Jaarlijks, in augustus, is er de heideschouw. Samen met de Geërfden maken gemeenteleden dan een rondrit over de hei. Bij die gelegenheid wordt

gekeken wat er gedaan moet worden aan de verdenning. Wethouder Ab Lammers, die ook met de spa naar de hei is gekomen, is het met de klacht niet eens. “Deze week is er geploegd en gemaaid, het eerste stuk is aangepakt. Daar kan de hei nu opnieuw uitlopen.” De heidewerkdag staat reeds lang in zijn agenda. “Vorig jaar hadden we een discussie hierover. Toen is besloten samen met de Geërfden een werkdag te organiseren. Er zijn nog twee anderen van de gemeente hier bezig. We willen zo laten zien dat we niet tegenover elkaar, maar naast elkaar staan. Wij verwachten komende augustus betere kritieken te krijgen.”

Lammers heeft al voorgesteld om van deze heidewerkdag een jaarlijkse traditie te maken.

Velpenaren weten niet dat zij geërfden zijn

gepubliceerd in De Gelderlander 2 april 2003 door BERRIE VAN HELDEN

VELP – Iedereen die in Velp grond bezit is geërfde. En elke grondbezitter mag vanavond de jaarvergadering van de geërfden van Velp in de Parkstraatkerk bijwonen. “Veel mensen weten niet dat zij geërfde zijn.”

Geen enkele Velpenaar gaat met een zeis naar het Rozendaalse Veld om daar hei te maaien. De hei kan prima dienen als ruig voedsel voor bijvoorbeeld koeien. En elke Velpenaar die in het dorp grond bezit heeft daartoe van oudsher als geërfde het recht.

Ook mag diezelfde grondbezitter zijn vee, doorgaans gaat het om paarden, laten grazen op het weiland langs de A12 en gedeeltelijk langs de Waterstraat in Velp, de zogeheten Geërfdenwei. “Vroeger werd daar druk gebruik van gemaakt. Toen liepen er van 1 mei tot 1 november geregeld 24 paarden in de wei. Als het er tegenwoordig zes zijn, is het veel”, zegt scheidend voorzitter Dick van Oort van de geërfden van Velp.

In de Parkstraatkerk in Velp komen de geërfden vanavond om acht uur bij elkaar voor de jaarvergadering. Dan staat ook de Geërfdenwei op de agenda. “Er gaan stemmen op om de wei voor publiek open te stellen. Velpenaren willen de mogelijkheid hebben hier doorheen te wandelen. Als bestuur staan wij daar niet onwelwillend tegenover, maar we moeten vanavond de uitspraak van de vergadering afwachten”, zegt Van Oort, die na precies 25 jaar het voorzitterschap neerlegt omdat hij verhuist naar de gemeente Renkum. Ook medebestuurslid René Aveskamp houdt het morgenavond als heidecommissaris voor gezien.

Wellicht dat dan ook het hondenlosloopterrein op het Rozendaalse Veld ter sprake komt. Vroeger was dit terrein eigendom van de geërfden van Velp. Die hebben het verkocht aan de gemeente Rheden voor een symbolisch bedrag. “Wij kijken wel over de schouder van de gemeente Rheden mee wat betreft het beheer en gebruik, ook voorzien wij de gemeente van advies, maar formeel hebben wij niets meer met dit terrein te maken”, zegt Van Oort.

Hij kan zich voorstellen dat er morgen vragen komen over het toenemend aantal hondenuitlaatbedrijven dat zijn toevlucht zoekt tot dit natuurgebied. “Als je de wet op de flora en fauna letterlijk neemt, mag je hier geen honden meer uitlaten. Verstoren van het wild in een natuurgebied is sinds enkele jaren verboden, maar wij zullen er zelf niet over beginnen”, zegt Van Oort. “Omdat”, voegt hij er veelbetekenend aan toe, “geërfden zelf ook honden hebben.”

Na een kwart eeuw neemt hij afscheid van de geërfden van Velp. Van Oort hoopt dat de club blijft voortbestaan. “Het is een vorm van folklore die bij Velp hoort. Zoiets moet je in ere houden.” Een van de meest bijzondere aspecten is dat naar schatting 3500 van de vierduizend geërfden van Velp (huizen- en grondbezitters) niet weten dat zij deel uitmaken van deze club. “Iedereen die in Velp een lap of een stukje grond bezit is geërfde. Die mag hei maaien of voor een laag bedrag vee laten grazen op onze wei”, verklaart Van Oort. “Wij hebben geen leden, iedere grondbezitter is geërfde, of hij nu wil of niet. Dat maakt niets uit.”

Gezamenlijk beschikken de geërfden over grond (bijvoorbeeld de wei langs de A12) en geld (ongeveer een ton). Voor dat geld hebben zij enkele jaren geleden aan de Velpse bevolking de geërfdenbank op het plein de Overtuin voor de Hema geschonken. De bestuursleden van de geërfden zijn sinds een wetswijziging in 1985 hoofdelijk aansprakelijk voor het geval er iets misgaat met betrekking tot het gezamenlijke bezit van de geërfden. En daar zijn ze volgens Van Oort niet zo blij mee. “Stel dat er morgen een bom ontploft die in de paardenwei ligt en half Velp-Zuid verdwijnt van de aardbodem. Dan zijn de negen bestuursleden hoofdelijk aansprakelijk omdat de grond op naam staat van de geërfden. Die situatie willen wij wijzigen door morgen voor te stellen de grond en het geld onder te brengen in onze stichting.”

Wilde zwijnen eten graag hondenpoep

gepubliceerd in: De Gelderlander | 11-01-2003

ROZENDAAL/VELP

Last van hondenpoep? Nodig een wild zwijn uit. Het dier eet de uitwerpselen met smaak op. In het uitlaatgebied op het Rozendaalse Veld ligt nauwelijks hondenpoep.


Veel mensen laten buiten het hondenlosloopgebied hun huisdier uit op het Rozendaalse Veld, constateren de medewerkers van de Fauna en Wildbeheer Eenheid Zuidoost Veluwe. De dieren houden zich niet zo nauw aan de grenzen. Toch is er nauwelijks hondenpoep te vinden. “De hondenpoep wordt opgegeten door wilde zwijnen”, zegt bijzonder opsporingsambtenaar F. Bolder.
De wilde zwijnen eten graag de uitwerpselen. Ze zijn gek op de mineralen en voedselresten die erin zitten. Normaal halen ze die uit breedbladige grassen. Maar de Schotse Hooglanders op de Veluwe kapen het gras voor hun neus weg. De wilde zwijnen moeten dus op zoek naar een alternatief.
Dat de wilde zwijnen de hondenpoep opeten levert volgens Bolder een voordeel op: de uitwerpselen komen niet in de grond terecht, zodat het niet de humuslaag van de bodem te veel verrijkt.
Er zijn veel wilde zwijnen op het Rozendaalse Veld. Er zouden er een stuk of vijftig moeten zitten. Konijn en haas zijn op de hele Veluwe aanwezig. ‘De stand van het wild lijkt gezond’, schrijft Bolder aan de Rhedense politiek die maandag over zijn verslagen vergadert. En ook reeën komen in alle terreingedeelten van het Rozendaalse Veld voor.
In het Rozendaalse Veld lopen ook geregeld roedels edelherten rond. Ze worden zelfs in de buurt van de Emma Pyramide gesignaleerd. En ook damherten worden overal in het terrein waargenomen. Een enkele keer heeft Bolder zelfs een das gezien.
Bolder heeft zich voorgenomen regelmatig het Rozendaalse Veld te controleren. Zeker omdat mountainbikers zich niet altijd houden aan de fietsroutes. Vooral in het gebied ten noorden van de Koningsweg maken zij zich daar schuldig aan. Bolder mag optreden, omdat hij een bijzonder opsporingsambtenaar is.
Een ander punt van kritiek van Bolder is zwerfafval. Hij komt het vaak tegen. Vooral rond parkeerplaatsen. Sommige vuilnisbakken staan te ver van de weg, constateert hij. Afval blijft liggen. Dat ruimt geen enkel dier op.

Borrelen op de hei met serieuze achtergrond

gepubliceerd in: De Gelderlander 19 augustus 2002 door BARBARA DE JONG

VELP – De heidevelden in Rheden worden voortdurend bedreigd door oprukkend gras en ander natuurlijk onheil. Gelukkig zijn er nog de Geëerfden van Velp, die de teloorgang van het cultuurlandschap bestrijden.

Een platte wagen achter een tractor, twee reusachtige koelboxen in een volgauto, veel zoenen en kameraadschappelijk handschudden onder de ongeveer twintig mannen, vrouwen en kinderen. Een toevallige voorbijganger zou kunnen denken dat er een originele familiereünie gehouden werd op het Rozendaalse Veld. Een herdershond bekijkt mensen en voertuig wantrouwend. Indringers, lijkt het beest te denken. Het is immers het hondenlosloopgebied bij uitstek.

Zaterdag aan het eind van de middag hield het bestuur van de Geërfden van Velp de jaarlijkse heideschouw. Achter de charmante picknickachtige opzet schuilt de serieuze bedoeling om wethouder A. Lammers vrijwel letterlijk met de neus op de feiten te drukken: bezie de toestand van de heide. Een ‘geërfde van Velp’ is iedereen die onroerend goed in Velp bezit.

Onderweg wordt buitengewoon geanimeerd gesproken. Men wijst elkaar geregeld op details in de omgeving: de hei ligt er mooi bij, maar hier staat wel erg veel opslag van de grove den, daar dreigt vergrassing uit de hand te lopen. Vergadering op locatie. Bij de brandtoren wordt gepauzeerd met een hapje en een drankje.

Verloedering ligt permanent op de loer. R. Aveskamp, bestuurslid van Geërfden van Velp, laat er geen misverstand over bestaan. “Heide is een cultuurlandschap. Als de mens er niets aan doet, is het over een aantal jaren bos geworden. Je moet dus plaggen en maaien.”

Dat doen de Geërfden niet zelf. Voorzitter Dick van Oort legt uit hoe het zit. “In 1917 is de eigendom van de hei door de Geërfden overgedragen aan de gemeente Rheden. Aan de schenkingsakte waren voorwaarden verbonden. De gemeente is verantwoordelijk voor het onderhoud, want de hei moet hei blijven èn het terrein moet vrij toegankelijk zijn voor het publiek. In 1997 hebben we de voorwaarden nog eens bekeken en een convenant opgesteld.”

De jaarlijkse schouw met de wethouder is toen ook ingevoerd. Aveskamp:”Zo houden we de gemeente scherp.”

Gemeentelijk medewerker J.F. Bastiaanse rijdt ook mee. Al genietend van het uitzicht borrelen er ideeën op hoe boompjes en gras bestreden kunnen worden. Hij heeft al voorgesteld om met de hele gemeentelijke afdeling een ‘uittrekdag’ te organiseren.

Aveskamp vindt dat er best een beroep gedaan mag worden op de vele mensen die met hun hond profiteren van het openbare terrein. Wethouder Lammers belooft zich in te zetten voor de hei. “Dit is een vorm van nostalgie, die moet je behouden.”